سندروم متابولیک ، از علائم تا روش های درمان آن

سندروم متابولیک، به مجموعه‌ای از عوامل خطرناک گفته می‌شود که باعث افزایش خطر بیماری‌های قلبی، دیابت و سکته می‌شود. در این مقاله به بررسی علائم، علت پدید آورنده این بیماری و درمان سندروم متابولیک می پردازیم.

واژه ی متابولیک به مجموعه ای از اعمال زیستی بدن اطلاق می‌گردد. منظور از عوامل خطرناک، ویژگی‌ها، حالت‌ها و رفتارهایی است که موجب افزایش پیشرفت بیماری می‌شوند.

در این نوشتار منظور از بیماری‌های قلبی، بیماری قلبی کرونری است که در اثر رسوب مواد چسبناک در دیواره ی داخلی سرخرگ کرونری اتفاق می‌افتد. این رسوب ها به‌مرور زمان در دیواره رگ‌ها سفت‌تر می‌شوند و سبب مسدود شدن رگ‌های خونی و در نهایت موجب درد در ناحیه قفسه سینه، حملات قلبی و حتی مرگ می‌شوند.

سندروم متابولیک 

علائم سندروم متابولیک

۵ مورد از علائم سندروم متابولیک در پایین آمده است، اما ابتلا به سندروم متابولیک به این معنا است که بیمار به‌ طور همزمان مبتلا به ۳ نوع نارسایی مرتبط با متابولیسم باشد. این موارد عبارتند از:

#چاقی شکمی

که به آن چاقی سیبی شکل نیز گفته می‌شود. چربی‌های اضافه ی دور شکم، از چربی‌های دیگر قسمت‌های بدن مثل ران‌ها، در ابتلا به بیماری‌های قلبی خطرناک‌تر هستند.

#کاهش سطح کلسترول خوب خون یا HDL

کاهش سطح HDL، سبب افزایش بیماری‌های قلبی می‌شود. درحالی‌که افزایش سطح آن موجب پاک‌سازی عروق از رسوب‌های کلسترول مضر می‌شود.

#افزایش فشارخون

فشارخون بالا و دائم می‌تواند سبب آسیب به قلب و عروق شود.

#افزایش قند خون

قند خون بالا می‌تواند یکی از علائم ابتلا به دیابت باشد.

#افزایش سطح تری گلیسیرید در خون

اسامی دیگر سندروم متابولیک

سندروم متابولیک علاوه بر این نام، به نام‌های دیگر نیز شناخته می‌شود که برخی از آن‌ها عبارتند از:

  • سندرم دیسمتابولیک
  • سندرم مقاومت به انسولین
  • سندرم چاقی
  • سندرم ایکس

اضافه وزن

علل سندروم متابولیک

سندرم متابولیک علل مختلفی دارد که با یکدیگر اتفاق می‌افتند. برخی از این علل از قبیل چاقی و اضافه‌وزن، بی‌تحرکی و مقاومت به انسولین قابل‌کنترل هستند.

برخی عوامل تأثیرگذار بر سندرم متابولیک مانند افزایش سن، که در افزایش خطر ابتلا به این نوع سندرم، بسیار مؤثر است، غیرقابل پیشگیری هستند. همچنین عوامل ارثی نیز ازجمله عوامل تأثیرگذار و غیرقابل پیشگیری در ابتلا به سندرم متابولیک بوده و باعث افزایش مقاومت به انسولین می‌شود.

افراد مبتلابه این نوع سندرم، همچنین دچار انعقاد خون مفرط و التهاب در کل بدن هستند. محققان در مورد اینکه آیا این عامل نیز سبب ابتلا به سندرم متابولیک یا تشدید آن می‌شود، اطلاعات زیادی ندارند.

مطالعات در زمینه ی عوامل تأثیرگذار بر سندرم متابولیک همچنان ادامه دارد. برخی از این عوامل عبارتند از:

  • کبد چرب
  • سندرم پلی کیستیک تخمدان
  • سنگ‌ كيسه‌ صفرا
  • مشکلات تنفسی در هنگام خواب

پیشگیری از سندروم متابولیک

بهترین گزینه برای پیشگیری از سندرم متابولیک، تغییر سبک زندگی است. سطح کلسترول، فشارخون و قند خون نیز باید به‌صورت مرتب توسط پزشک کنترل شود.

#سبک زندگی سالم

کاهش وزن، کنترل استرس و اضطراب، فعالیت های فیزیکی، اجتناب از استعمال دخانیات و پرهیز از نوشیدن الکل در کنترل و کاهش خطر ابتلا به سندرم متابولیک بسیار مؤثر است.

نشانه های سندروم متابولیک

همان‌طور که پیشتر اشاره شد، سندروم متابولیک به مجموعه‌ای از عوامل خطرناک گفته می‌شود که سبب افزایش بیماری‌های قلبی، دیابت و سکته می‌شود. بسیاری از عوامل تأثیرگذار بر سندرم متابولیک، هیچ نشانه یا مشخصه‌ای ندارند، اما چربی‌های دور شکم یکی از بدیهی‌ترین نشانه‌های آن است.

برخی از افراد دیابتی به‌خصوص دیابت نوع ۲ نیز ممکن است قند خون بالایی داشته باشند. قند خون بالا اغلب با افزایش تشنگی، ادرار به‌خصوص در هنگام شب، خستگی و تار شدن بینایی همراه است. فشارخون بالا معمولاً هیچ نشانه ای ندارد، اما برخی افراد در مراحل اولیه آن ممکن است دچار سردرد خفیف و خون‌دماغ بیش‌ازحد شوند.

چاقی شکمی

تشخیص سندروم متابولیک

پزشک بر اساس بررسی های فیزیکی و آزمایش خون قادر به تشخیص سندروم متابولیک خواهد بود.

#چربی‌های بیش‌ازحد دور شکم

چربی‌های اضافه دور شکم، به معنای حمل بار اضافه در اطراف شکم است. به این نوع چاقی، چاقی سیبی شکل نیز گفته می‌شود. با اندازه‌گیری دور شکم می‌توان فهمید چه میزان چربی‌های دور شکم اضافه است. چربی‌های اضافه دور شکم به معنای افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی است.

#افزایش سطح تری گلیسیرید

تری گلیسیرید نوعی چربی موجود در خون است. میزان تری گلیسیرید درصورتی‌که ۱۵۰ mg/dL یا بالاتر باشد، باعث افزایش خطر ابتلا به سندروم متابولیک می‌شود.

#کاهش سطح کلسترول مفید HDL

کلسترول HDL که به نام کلسترول مفید نیز شناخته می‌شود، زیرا سبب پاک‌سازی عروق از کلسترول مضر می‌شود. درصورتی‌که سطح کلسترول HDL در زنان کمتر از ۵۰ mg/dL و در مردان کمتر از ۴۰ mg/dL باشد، در ابتلا به سندروم متابولیک بسیار مؤثر است.

#فشارخون بالا

فشارخون ۱۳۰/۸۵ mmHg یا بالاتر و مصرف دارو برای درمان فشارخون بالا ازجمله موارد تأثیرگذار در ابتلا به این نوع سندروم است.

#قند خون بالا

سطح طبیعی قند خون باید کمتر از ۱۰۰ mg/dL باشد. درصورتی‌که سطح طبیعی قند خون ۱۲۶ mg/dL یا بالاتر باشد، به‌عنوان دیابت تلقی می‌شود. همچنین قند خون بالای ۱۰۰ mg/dL به‌عنوان عامل خطرناک در ابتلا به سندروم متابولیک شناخته میشود.

حدود ۸۵ درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به سندروم متابولیک نیز مبتلا هستند. این افراد نسبت به افرادی که فقط مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند ، بیشتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی هستند.

درمان سندروم متابولیک

هدف اصلی درمان سندرم متابولیک، کاهش خطر بیماری‌های قلبی کرونری است. درمان ابتدا با کنترل کلسترول مضر LDL، فشارخون بالا و دیابت آغاز می‌شود.

هدف بعدی درمان، جلوگیری از شیوع دیابت نوع ۲ است. عوارض درازمدت دیابت، اغلب شامل بیماری‌های قلبی و کلیه، از دست دادن بینایی و قطع پا می‌شود.

 

دکتر اعظم عرفانی فر متخصص داخلی ، فوق تخصص غدد و دیابت در تهران

برای پرسش از دکتر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.


سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر سامان جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 9 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب خانم دكتر
    احترما
    من از بابلسر پيغام ميدم چون پرشك متخصص نداريم حال مادرم خيلي بده چند ماهي هست ميگه يك سمت بدنم درد ميكنه رفتيم ازمايش داديم گفتن قندش ٣٠٠ هست خانم دكتر دارو دادن ولي به داروهاي ايراني بسنده نكرديم و رفتيم داروي خارجي گرفتيم حالا پاس خيلي ورم كرده نميتونه راه بره تورو خدا بفرما چيكار كنيم ماهم بادرد تين داريم عذاب ميكشيم
    1. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 9 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 9 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر زهرا جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 9 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام عرض ادب ...من23سال دارم ی مدتی هست با انسولین میمونم کمترین قند خونم 400هست ایا من باردار نمیشم
    1. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 9 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 9 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر فرامرزی پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    پدرم 49سالشه و دیابتداره پاش به جایی خورده و زخم شده الانم روش کاملا بسته و سفت شذه اما سفید هست و پاش کاملا قرمز و متورمه
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام پدرتان حتما توسط يه همكار فوق غدد و عفوني ويزيت شد ،احتمال عفونت مطرحه كه در يك مريض ديابتي فوق العاده و مهمه.
  • تصویر کاربر حانیه پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    توی خانواده ما همه دیابت دارند و من مدتی است در انگشتان پاهایم احساس سوزش و بی حسی میکنم حالا میخواهم بدانم از چه راهی میشه فهمید که دیابت دارم؟ آیا تنها راه فهمیدن، آزمایش خون است؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام،افراد با سابقه خانوادگي ديابت حتما يك نوبت با مراجعه به غدد معاينه شوند و ازمايش خون بدن و طبق نتيجه ازمايش مراحل بعدي مشخص خواهدشد.
  • تصویر کاربر مهدیه پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب خدمت شما دکتر عزیز. من 12 سال است که با بیماری دیابت درگیر هستم و وقتی به پزشک تغذیه مراجعه کردم متوجه شدم 35 کیلو اضافه وزن دارم. حال سوال من این است که آیا دیابت موجب اچاقی میشود؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام ،چاقي و ديابت يك ارتباط دو طرفه دارند ،يعني چاقي باعث ديابت و تشديد ان مي شود و داروهاي مصرفي در ديابت هم ممكنه باعث افزايش اشتها و چاقي شوند.
  • تصویر کاربر اردلان پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    شوهر من 3 ساله که دیابت داره. مدتی است که صبح ها وقتی از خواب بیدار میشه، بالشتش پر از موست. آیا دیابت باعث ریزش مو میشه؟ تو رو خدا بگید برای من ظاهر شوهرم خیلی مهمه.
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام ،اقايان با توجه به سابقه خانوادگي و ژنتيك مستعد ريزش مو هستند ولي ديابت هم مي تونه باعث ريزش يا تشديد ريزش مو شود،با مراجعه به فوق غدد و معاينه مي تونن علت و درصورت دخالت داشتن ديابت درمان لازم رو دريافت كنند.
  • تصویر کاربر maryam پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ، آقای دکتر من در ماه 5 بارداری هستم و تست غربالگری انجام داده ام و به من گفتند جنین هیچ مشکلی ندارد ولی در سونوگرافی که اخیرا انجام دادم دکتر من به چیزی مشکوک شد که از من خواست دو هفته دیگر مجدد به پیش او بروم تا دوباره سونو شوم. من دیابت بارداری دارم و میخواهم بدانم دیابت بارداری میتواند روی جنین تاثیر بگذارد یا نه و تا چه میزان خطرناک است؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام ،ديابت بارداري اگر كنترل نباشد و قندا بالا باشد مي تواند باعث عوارض در جنين باشد،در زمان بارداري به خاطر ديابت حتما تحت نظر فوق غدد باشيد.
  • تصویر کاربر حاجیلی پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید. پدر و مادر من دیابتی هستند و پدرم مدت هاست که انسولین تزریق میکند. 2 تا از خواهران من هم به این بیماری دچار شده اند. خواستم بدانم آیا امکان دارد من هم به دیابت مبتلا شوم.
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام ،ديابت تيپ دو از طريق خانوادگي مي تونه به ارث برسد ولي با مراجعه به موقع به فوق غدد و ازمايشات و دريافت توصيه هاي لازم مي شه روند رو به تعويق انداخت يا پيشگيري كرد.
  • تصویر کاربر ساره پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام. پسر من 15 سال دارد و 3 سال است که متوجه شدیم دیابت دارد. میخواهم بدانم دیابت درمان قطعی دارد؟ با توجه به سن کم پسرم میخواهم بدانم تا آخر عمر مجبوره با این بیماری سر کنه یا نه؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام در مورد فرزند شما قطعا ديابت تيپ يك دارد و اين ديابت فعلا درمان قطعي ندارد و كنترل ان با انسولين مي باشد،البته يه سري تحقيقات روي پيوند پانكراس انجام شده ولي هنوز نتيجه قطعي گرفته نشده است،ولي جاي اميدواري هست.
  • تصویر کاربر نورپاش پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر
    دخترم حدود ۲و نیم ساله که دیابت نوع یک داره مباحث زیادی تو اینترنت برای درمان قطعی وجود دارد که دستمون از همه کوتاه هست تو رو خدا اگه راه حل قطعی داره کمکمون کنید متشکرم
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
      با سلام اين ديابت فعلا درمان قطعي ندارد و كنترل ان با انسولين مي باشد،البته يه سري تحقيقات روي پيوند پانكراس انجام شده ولي هنوز نتيجه قطعي گرفته نشده است،ولي جاي اميدواري هست.
درحال دریافت اطلاعات

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

پرسش از دکتر