سندروم متابولیک ، از علائم تا روش های درمان آن

سندروم متابولیک، به مجموعه‌ای از عوامل خطرناک گفته می‌شود که باعث افزایش خطر بیماری‌های قلبی، دیابت و سکته می‌شود. در این مقاله به بررسی علائم، علت پدید آورنده این بیماری و درمان سندروم متابولیک می پردازیم.

واژه ی متابولیک به مجموعه ای از اعمال زیستی بدن اطلاق می‌گردد. منظور از عوامل خطرناک، ویژگی‌ها، حالت‌ها و رفتارهایی است که موجب افزایش پیشرفت بیماری می‌شوند.

در این نوشتار منظور از بیماری‌های قلبی، بیماری قلبی کرونری است که در اثر رسوب مواد چسبناک در دیواره ی داخلی سرخرگ کرونری اتفاق می‌افتد. این رسوب ها به‌مرور زمان در دیواره رگ‌ها سفت‌تر می‌شوند و سبب مسدود شدن رگ‌های خونی و در نهایت موجب درد در ناحیه قفسه سینه، حملات قلبی و حتی مرگ می‌شوند.

سندروم متابولیک 

علائم سندروم متابولیک

۵ مورد از علائم سندروم متابولیک در پایین آمده است، اما ابتلا به سندروم متابولیک به این معنا است که بیمار به‌ طور همزمان مبتلا به ۳ نوع نارسایی مرتبط با متابولیسم باشد. این موارد عبارتند از:

#چاقی شکمی

که به آن چاقی سیبی شکل نیز گفته می‌شود. چربی‌های اضافه ی دور شکم، از چربی‌های دیگر قسمت‌های بدن مثل ران‌ها، در ابتلا به بیماری‌های قلبی خطرناک‌تر هستند.

#کاهش سطح کلسترول خوب خون یا HDL

کاهش سطح HDL، سبب افزایش بیماری‌های قلبی می‌شود. درحالی‌که افزایش سطح آن موجب پاک‌سازی عروق از رسوب‌های کلسترول مضر می‌شود.

#افزایش فشارخون

فشارخون بالا و دائم می‌تواند سبب آسیب به قلب و عروق شود.

#افزایش قند خون

قند خون بالا می‌تواند یکی از علائم ابتلا به دیابت باشد.

#افزایش سطح تری گلیسیرید در خون

اسامی دیگر سندروم متابولیک

سندروم متابولیک علاوه بر این نام، به نام‌های دیگر نیز شناخته می‌شود که برخی از آن‌ها عبارتند از:

  • سندرم دیسمتابولیک
  • سندرم مقاومت به انسولین
  • سندرم چاقی
  • سندرم ایکس

اضافه وزن

علل سندروم متابولیک

سندرم متابولیک علل مختلفی دارد که با یکدیگر اتفاق می‌افتند. برخی از این علل از قبیل چاقی و اضافه‌وزن، بی‌تحرکی و مقاومت به انسولین قابل‌کنترل هستند.

برخی عوامل تأثیرگذار بر سندرم متابولیک مانند افزایش سن، که در افزایش خطر ابتلا به این نوع سندرم، بسیار مؤثر است، غیرقابل پیشگیری هستند. همچنین عوامل ارثی نیز ازجمله عوامل تأثیرگذار و غیرقابل پیشگیری در ابتلا به سندرم متابولیک بوده و باعث افزایش مقاومت به انسولین می‌شود.

افراد مبتلابه این نوع سندرم، همچنین دچار انعقاد خون مفرط و التهاب در کل بدن هستند. محققان در مورد اینکه آیا این عامل نیز سبب ابتلا به سندرم متابولیک یا تشدید آن می‌شود، اطلاعات زیادی ندارند.

مطالعات در زمینه ی عوامل تأثیرگذار بر سندرم متابولیک همچنان ادامه دارد. برخی از این عوامل عبارتند از:

  • کبد چرب
  • سندرم پلی کیستیک تخمدان
  • سنگ‌ كيسه‌ صفرا
  • مشکلات تنفسی در هنگام خواب

پیشگیری از سندروم متابولیک

بهترین گزینه برای پیشگیری از سندرم متابولیک، تغییر سبک زندگی است. سطح کلسترول، فشارخون و قند خون نیز باید به‌صورت مرتب توسط پزشک کنترل شود.

#سبک زندگی سالم

کاهش وزن، کنترل استرس و اضطراب، فعالیت های فیزیکی، اجتناب از استعمال دخانیات و پرهیز از نوشیدن الکل در کنترل و کاهش خطر ابتلا به سندرم متابولیک بسیار مؤثر است.

نشانه های سندروم متابولیک

همان‌طور که پیشتر اشاره شد، سندروم متابولیک به مجموعه‌ای از عوامل خطرناک گفته می‌شود که سبب افزایش بیماری‌های قلبی، دیابت و سکته می‌شود. بسیاری از عوامل تأثیرگذار بر سندرم متابولیک، هیچ نشانه یا مشخصه‌ای ندارند، اما چربی‌های دور شکم یکی از بدیهی‌ترین نشانه‌های آن است.

برخی از افراد دیابتی به‌خصوص دیابت نوع ۲ نیز ممکن است قند خون بالایی داشته باشند. قند خون بالا اغلب با افزایش تشنگی، ادرار به‌خصوص در هنگام شب، خستگی و تار شدن بینایی همراه است. فشارخون بالا معمولاً هیچ نشانه ای ندارد، اما برخی افراد در مراحل اولیه آن ممکن است دچار سردرد خفیف و خون‌دماغ بیش‌ازحد شوند.

چاقی شکمی

تشخیص سندروم متابولیک

پزشک بر اساس بررسی های فیزیکی و آزمایش خون قادر به تشخیص سندروم متابولیک خواهد بود.

#چربی‌های بیش‌ازحد دور شکم

چربی‌های اضافه دور شکم، به معنای حمل بار اضافه در اطراف شکم است. به این نوع چاقی، چاقی سیبی شکل نیز گفته می‌شود. با اندازه‌گیری دور شکم می‌توان فهمید چه میزان چربی‌های دور شکم اضافه است. چربی‌های اضافه دور شکم به معنای افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی است.

#افزایش سطح تری گلیسیرید

تری گلیسیرید نوعی چربی موجود در خون است. میزان تری گلیسیرید درصورتی‌که ۱۵۰ mg/dL یا بالاتر باشد، باعث افزایش خطر ابتلا به سندروم متابولیک می‌شود.

#کاهش سطح کلسترول مفید HDL

کلسترول HDL که به نام کلسترول مفید نیز شناخته می‌شود، زیرا سبب پاک‌سازی عروق از کلسترول مضر می‌شود. درصورتی‌که سطح کلسترول HDL در زنان کمتر از ۵۰ mg/dL و در مردان کمتر از ۴۰ mg/dL باشد، در ابتلا به سندروم متابولیک بسیار مؤثر است.

#فشارخون بالا

فشارخون ۱۳۰/۸۵ mmHg یا بالاتر و مصرف دارو برای درمان فشارخون بالا ازجمله موارد تأثیرگذار در ابتلا به این نوع سندروم است.

#قند خون بالا

سطح طبیعی قند خون باید کمتر از ۱۰۰ mg/dL باشد. درصورتی‌که سطح طبیعی قند خون ۱۲۶ mg/dL یا بالاتر باشد، به‌عنوان دیابت تلقی می‌شود. همچنین قند خون بالای ۱۰۰ mg/dL به‌عنوان عامل خطرناک در ابتلا به سندروم متابولیک شناخته میشود.

حدود ۸۵ درصد از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به سندروم متابولیک نیز مبتلا هستند. این افراد نسبت به افرادی که فقط مبتلا به دیابت نوع ۲ هستند ، بیشتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی هستند.

درمان سندروم متابولیک

هدف اصلی درمان سندرم متابولیک، کاهش خطر بیماری‌های قلبی کرونری است. درمان ابتدا با کنترل کلسترول مضر LDL، فشارخون بالا و دیابت آغاز می‌شود.

هدف بعدی درمان، جلوگیری از شیوع دیابت نوع ۲ است. عوارض درازمدت دیابت، اغلب شامل بیماری‌های قلبی و کلیه، از دست دادن بینایی و قطع پا می‌شود.

 

دکتر اعظم عرفانی فر متخصص داخلی ، فوق تخصص غدد و دیابت در تهران

برای پرسش از دکتر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.


سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر پریوش جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر خدا قوت
    مادرم 70 سالشونه دیابت دارن و انسولین میزنن الان 2 ماهی هست که درگیر سیاه شدن انگشتهای پاشون و قطع اونا هستن تا حالا 2تا از انگشتهاشون رو برداشتن منتهی امشب دیدیم تا مچ پاشون سیاه شده خیلی دارن عذاب میکشن الان باید چی کار کنیم اگه از مچ قطع کنیم بازم سیاه شه چی واقعا نگرانیم نمی دونیم باید چی کار کنیم ؟ خواهش می کنم راهنماییمون کنید
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
      با سلام ،بايد سونوگرافي كالر داپلر از نظرخونرساني داشته باشند و جتما بايد نزد جراح با تجربه در زمينه پاي ديابتي ببريد و حتما MRI قبل عمل از نظر عفونت داشته باشند ،چون بايد قبل از عمل و در ضمن عمل سطح استخوان عفوني رو به طور كامل برداشت كند و اگر خونرساني مختله شايد لازمه انژيو گرافي شود،هر كدوم از اينا كه كامل نباشد پروسه اين مي شه كه شما الان درگيرين و سطح درگيري افزايش مي يابد ،ضمنا قند بايد كاملا كنترل باشد و انتي بيوتيك مناسب هم دريافت كنند،در واقع درمان پاي ديابتي يك كار تيمي است.
  • تصویر کاربر kia جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلامم وخستهنباشید خدمت شما دیابت نوع ۲دارم حشیش وعرق ماریجوانا مصرف میکنم چقدر برام ضرر داره سیگارم میکشم اوونم زیاد .سی سالمه ۱۲۰کیلو وزن قد۱۹۳
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
  • تصویر کاربر نجیبه جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    خسته نباشید
    من بی حال وبی حس میشم مور مور شدن کمر ودست وپاها شبا اذیتم میکنه آب قند میخورم خوب میشه کم خونی مینورم
    لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
  • تصویر کاربر حبیب جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    پدر من 89 سال سن دارد، سینه ی راستش متورم شده است، سونوگرافی داده ایم گفتند ضایعه ای دیده نمی شود اما چند روزی است گاهگاهی درد دارد و نوک پستانش سفت شده است لازم است یادآوری کنم داروی پروستات مصرف می کند : امنیک 40 و فیناستراید
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام پدرم حدود 70 سال دارد و دچار دیابت شده انگشتهای پاهاش زخم شدن و پاها دچار ورم شدیدی هستن تا بحال چند نمونه درمانهای شیمیایی و سنتی رو از قبیل عسل درمانی رو امتهان کرده بستری هم شده اما متاسفانه جواب نگرفتیم بعضی شبها بدن درد شدیدی میگیره به حدی که داد و فریاد میزنه و هیچ مسکنی ارومش نمیکنه ایا راه درمانی وجود داره؟ ممنونم از سایت خوبتون
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
      با سلام براي درمان پاي پدرتان حتما بايد به متخصص غدد و اگرلازم شد عفوني و جراح مراجعه كنيد،بايد حتما پايشان از نظر خونرساني و عفونت بررسي و كنترل شودو تحت نظرپزشك باشد نه طب سنتي،ضمنا بايد از نظر قند كاملا كنترل باشد وگرنه درمانها اثر لازم رو ندارند.
  • تصویر کاربر سیامک جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سِلام میخواستم بدونم دلیل اینکه بطور ناگهانی قند خون بالای ۱۰۷۵ شده چیست عوارض آن بر بیمار چیست وآیا میتوان دوباره به زندگی عادی برگردد
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
      با سلام علت شايع عدم مصرف دارو و علل تشديد كننده مثل عفونت ،سكته قلبي،و....مي تواند باشد.اگر ضايعه اي در قلب و مغز به جا نگذارد و به درستي درمان شود ،بله مي تواند به زندگي عادي برگردد.
  • تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ،
    اينجانب به تازگي متوجه قند خون 132 ناشتا ام شدم ، a1c خونم هم 7.3 گزارش شده و اين آزمايش براي همين ماه هست حدود دو هفته اي با تغيير رژيم و ورزش سطخح قند خونم حدود 95 تا 100 شده (با دستگاه تست خانگي)آيا احتمال داره بتونم به سلامت قبل ام برگردم ؟ ممنون مي شم راهنماييم كنيد .در خانواده مشكل ديابت داشته ايم و من شديدا نگرانم ممنونم.
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر صادق پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام.
    پدرم بیماری دیابت داره یک انگشتش رو برداشتن ولی چون از ته برنداشتن الان اون اندازه ای که مونده فاسد شده و عفونت کرده و انگشت بغلی هم کج شده بطرف داخل خواستم بدونم به نظرتون چاره چیه؟
    در ظمن تو شهرستان ما دکتر متخصص نداریم با تشکر
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر جودکی جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب من متاسفانه در سوالات در مورد ديابت نديدم آيا شما پاسخگو هستيد و سوالم اين است كه آيا آزمايش سي پيپتايد مي تواند نمايانگر ميزان انسولين در بدن باشد.
    دخترمن دیابت نوع یک دارد در ابتدا سی پیپتاید آن 0.6 و بعد از آن 1.2 و اکنون 1.7 می باشد اما متاسفانه قند خونش بالاست آیا این هورمون همزمان با هورمون انسولین ترشح نمی شوند و مکمل یکدیکر نیستند و هر آنچه انسولین ترشح گردد این هورمون نیز ترشح میگردد, آیا مقاومت سلول در جذب مقدار اندک انسولین نیز می تواند وجود داشته باشد. ممنون از راهنمایی و پاسختان
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 7 ماه پیش)
      با سلام بله سطح سي پپتايد مي تواند به عنوان شاخصي از ترشح انسولين باشد ولي در مورد فرزند شما اين عدد هنوز بازگوكننده ترشح كافي انسولين نيست،و بله مقاومت به انسولين در سطح سلول هم مي تواند وجود داشته باشد.
  • تصویر کاربر elnaz پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من یه سئوال دارم
    نامزدم از ۴سال قبل دیابت نوع ۱داره خودش خیلی لاغره چن روز قبل ک صحبت میکردیم بهم گفت که دکتر بهم گفته اگ شراب خوب پیدا کنی بخور برات خوبه منم واقعا خوشم نمیاد مشروب بخوره ینی اگ واقعا براش خوب باشه اجازه میدم الان دیگ نمیدونم چیکار کنم لطفا راهنماییم کنین
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 8 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

پرسش از دکتر