ید درمانی چگونه انجام میشود + سوالاتی شایع درباره ی ید درمانی

ید رادیواکتیو برای درمان بیماری پرکاری و بزرگی تیروئید مورد استفاده قرار می گیرد، که یک راه درمانی کارآمد است. امروزه ید درمانی بیشتر از جراحی به عنوان اولین راه درمانی، مورد استفاده قرار می گیرد. 

ید رادیواکتیو، سلول های درون غده تیروئید را تخریب می کند، این اثر باعث کاهش حجم و اندازه ی غده تیروئید می شود. در ادامه به بررسی سوالاتی شایع پیرامون ید درمانی می پردازیم.

چه زمانی از ید درمانی استفاده میشود؟

  • به عنوان درمانی برای پرکاری غده تیروئید، همراه یا بدون درمان قبلی توسط داروهای ضدتیروئیدی، به خصوص در افرادی که پرکاری تیروئید ندولر سمی دارند.
  • ممکن است به عنوان خط اول درمانی در افرادی که بیماری گریوز دارند، استفاده شود.
  • وقتی درمان با داروهای ضدتیروئیدی، برای پرکاری غده تیروئیدی که سبب گریوز شده است، پاسخ ندهد.
  • برای کوچک کردن غده در هنگام گواتر (بزرگی تیروئید)

❗نکته: ید رادیواکتیو با غلظت بالا، برای درمان سرطان تیروئید استفاده می شود.

آیا ید درمانی بی خطر است؟

مطالعات گسترده ای در طی ۷۰ سال اخیر در کشورهای اروپایی و ایالات متحده انجام شده است. این مطالعات نشان داده اند که درمان با ید رادیواکتیو خطر سرطان را افزایش نمی دهد. میزان کم ید رادیواکتیوی که استفاده میشود به این معنی است که این درمان مانند مواجه شدن با میزان فراوانی اشعه که باعث سرطان تیروئید میشود، نیست.

آیا بچه دار شدن بعد از ید درمانی بی خطر است؟

بعد از درمان با ید رادیواکتیو مردان تا چهار ماه باید از پدر شدن خودداری کنند، و زنان نیز باید تا شش ماه از باردار شدن جلوگیری کنند. مرکز درمانی شما اطلاعات کاملی را در مورد این موضوع به شما میدهد. بعد از گذشت زمان ذکر شده هیچ مشکلی برای بچه دار شدن وجود ندارد و افراد میتوانند کودک سالمی را داشته باشند.

چه کسانی نباید از ید رادیواکتیو برای درمان استفاده کنند؟

در افراد زیر این درمان انجام نمیشود:

  • زنان باردار، ید رادیواکتیو از جفت عبور میکند و میتواند روی رشد غده تیروئید جنین اثر بگذارد.
  • زنان شیرده، ید رادیواکتیو از طریق شیر به نوزاد و تیروئید او منتقل میشود
  • هر شخصی که استفراغ میکند یا بی اختیاری ادرار دارد
  • بیمارانی که بیماری چشمی همزمان دارند (آسیب چشم در اثر بیماری گریوز)، زیرا ممکن است بیماری چشمی آن ها بدتر شود مگر اینکه قبل از آن، برای آن ها استروئید تجویز شود.

پرکاری غده تیروئید

اگر غده تیروئید خیلی پرکار باشد، ید رادیواکتیو میتواند سبب بالا رفتن شدید و خطرناک هورمون های تیروئید شود، که به این حالت طوفان تیروئیدی میگویند. در این صورت پزشک در مرحله ی نخست داروهای ضدتیروئیدی برای شما تجویز خواهد کرد تا پرکاری را کنترل کند و بعد از آن از ید رادیواکتیو استفاده می کند.

آیا ید درمانی عوارض جانبی دارد؟

بعضی اوقات غده تیروئید بعد از درمان، مقداری تحریک پذیر میشود. این حالت معمولا بعد از چند روز از بین می رود. یکی از عوارض طولانی مدت و شایع درمان با ید رادیواکتیو کم کاری تیروئید می باشد، پس مهم است که یک ماه بعد از درمان یک آزمایش خون هورمون های تیروئیدی بدهید که در صورت ایجاد این عارضه سریع تر با داروی لووتیروکسین درمان شوید.

 

اگر دچار بیماری چشمی در اثر پرکاری تیروئید هستید (حالتی که در بیماری گریوز به وجود می آید)، ممکن است با درمان ید رادیواکتیو بیماری چشمی شما تشدید شود (به خصوص در افراد سیگاری).

هر گونه علائم چشمی را به پزشک خود بگویید، تا ارزیابی کند که آیا به تیروئید شما مربوط است یا خیر. پزشک شما برای کاهش علائم شما توصیه هایی میکند، مانند درمان با قرص های استروئید، درمان اولیه با لووتیروکسین و قطع سیگار. معمولا این کارها بعد از مشورت با یک چشم پزشک انجام خواهند شد.

ید رادیواکتیو چگونه مصرف میشود؟

پزشک واجد شرایط میتواند برای شما ید رادیواکتیو تجویز کند. درمان شما در بیمارستان انجام میشود، اما لازم نیست که شما بستری شوید. قبل از شروع درمان نحوه ی انجام و اثرات آن به شما توضیح داده خواهد شد و رضایت شما برای شروع آن لازم است.

قرص ید درمانی

دارو به شکل کپسول به شما داده میشود که میتوانید با آب دهان یا یک نوشیدنی آن را ببلعید. در هنگام درمان باید غده تیروئید فعال باشد لذا به مدت یک هفته قبل و بعد از درمان باید از مصرف داروهای ضدتیروئید خودداری شود. پزشک زمان قطع داروهای شما را اعلام میکند و همچنین برای شروع دوباره ی داروها با شما صحبت می کند.

چه میزان مصرف دارو ایمن است؟

میزان ید رادیواکتیوی که برای کنترل پرکاری تیروئید استفاده میشود، میتواند بدون عوارض باشد، در صورتی که شغل شما با مواد رادیواکتیو مرتبط نباشد یا با موادی کار نکنید که اشعه ی رادیواکتیو روی آن ها تاثیر می گذارد، مانند کار در عکاسی.

 

بعد از درمان باید از تماس نزدیک با نوزادان، کودکان زیر پنج سال، زنان باردار و حیوانات خانگی خودداری کنید. به عنوان یه قانون کلی این مدت حدود دو تا سه هفته طول میکشد، اما مدت زمان آن وابسه به افراد نزدیک شما و میزان دارویی است که برای شما استفاده شده است.

مرکزی که در آن درمان شده اید، اطلاعات کامل تری به شما ارائه میکند. گزارشات اخیر نشان داده است افرادی که اخیرا ید رادیواکتیو دریافت کرده اند میتوانند باعث فعال شدن نمایشگرهای رادیواکتیو با اهداف امنیتی مانند فرودگاه ها و بندرگاه ها شوند، این اتفاق میتواند تا چهار ماه بعد از درمان رخ دهد. اگر شما میخواهید در این بازه ی زمانی سفر کنید، باید یک نامه از مرکز درمانی خود برای این موضوع بگیرید.

بعد از ید درمانی چه اتفاقی می افتد؟

پیگیری بعد از درمان با ید رادیواکتیو ضروری است. در بعضی موارد فقط یک دوره ی درمانی کافی نیست و حدود ۱۰ درصد افراد نیاز به دوزهای اضافه دارند. مشکلات اضافه ای به دلیل دوزهای اضافه به وجود نمی آید. بعضی از افرادی که درمان آنها موثر بوده است، نیاز دارند برای تکمیل درمان از داروهای ضدتیروئیدی استفاده کنند.

دریافت بیشتر از دو تا سه دوز درمانی، میتواند باعث کم کاری تیروئید شود. این عارضه ممکن است هر زمانی بعد از گذشت یک ماه از درمان رخ دهد، اما زمان متداول بروز آن در یک سال اول بعد از درمان است.

غده تیروئید

شما باید حدود چهار هفته بعد از درمان برای کنترل تیروئید، آزمایش خون بدهید، و همچنین هر یک تا سه ماه در سال اول درمان این کار را تکرار کنید. مهم است که حتی در صورت احساس خوب بودن این آزمایش را انجام دهید، زیرا ممکن است در مراحل اولیه علائمی نداشته باشید و بعد از گذشت زمان، اثرات بروز یابند.

بعد از آن باید برای آزمایش خون سالانه، یا هر زمانی که دچار علائم کم کاری تیروئید شدید به پزشک خود مراجعه کنید. درمان کم کاری تیروئید ساده است. لووتیروکسین، قرص حاوی تیروکسین، برای جایگزین کردن تیروکسینی که تیروئید شما قادر به ساختن آن نیست تجویز میشود.

ید درمانی در کودکان و نوجوانان

ید رادیواکتیو برای کودکان و نوجوانانی که دچار پرکاری تیروئید شده اند ایمن و بدون خطر است، اما معمولا به عنوان دومین درمان بعد از درمان با داروهای ضدتیروئید استفاده میشود، به خصوص در کودکان کم ن و سال تر.

مطالب دیگر

این موضوع روشن شده است که مشکلات تیروئید ریشه ی خانوادگی دارد و اگر فردی از خانواده دچار مشکلات تیروئیدی شد، بهتر است که بقیه ی اعضا به پزشک مراجعه کنند. اگر در مورد تیروئید سوالاتی دارید یا نگران هستید با پزشک یا متخصص غدد مشورت کنید.

 

دکتر اعظم عرفانی فر متخصص داخلی ، فوق تخصص غدد و دیابت در تهران

برای پرسش از دکتر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.


سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر سامان جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب خانم دكتر
    احترما
    من از بابلسر پيغام ميدم چون پرشك متخصص نداريم حال مادرم خيلي بده چند ماهي هست ميگه يك سمت بدنم درد ميكنه رفتيم ازمايش داديم گفتن قندش ٣٠٠ هست خانم دكتر دارو دادن ولي به داروهاي ايراني بسنده نكرديم و رفتيم داروي خارجي گرفتيم حالا پاس خيلي ورم كرده نميتونه راه بره تورو خدا بفرما چيكار كنيم ماهم بادرد تين داريم عذاب ميكشيم
    1. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر زهرا جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام عرض ادب ...من23سال دارم ی مدتی هست با انسولین میمونم کمترین قند خونم 400هست ایا من باردار نمیشم
    1. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر جمعه ۲۷ بهمن ۹۶( 10 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر فرامرزی پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    پدرم 49سالشه و دیابتداره پاش به جایی خورده و زخم شده الانم روش کاملا بسته و سفت شذه اما سفید هست و پاش کاملا قرمز و متورمه
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام پدرتان حتما توسط يه همكار فوق غدد و عفوني ويزيت شد ،احتمال عفونت مطرحه كه در يك مريض ديابتي فوق العاده و مهمه.
  • تصویر کاربر حانیه پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    توی خانواده ما همه دیابت دارند و من مدتی است در انگشتان پاهایم احساس سوزش و بی حسی میکنم حالا میخواهم بدانم از چه راهی میشه فهمید که دیابت دارم؟ آیا تنها راه فهمیدن، آزمایش خون است؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام،افراد با سابقه خانوادگي ديابت حتما يك نوبت با مراجعه به غدد معاينه شوند و ازمايش خون بدن و طبق نتيجه ازمايش مراحل بعدي مشخص خواهدشد.
  • تصویر کاربر مهدیه پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و ادب خدمت شما دکتر عزیز. من 12 سال است که با بیماری دیابت درگیر هستم و وقتی به پزشک تغذیه مراجعه کردم متوجه شدم 35 کیلو اضافه وزن دارم. حال سوال من این است که آیا دیابت موجب اچاقی میشود؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام ،چاقي و ديابت يك ارتباط دو طرفه دارند ،يعني چاقي باعث ديابت و تشديد ان مي شود و داروهاي مصرفي در ديابت هم ممكنه باعث افزايش اشتها و چاقي شوند.
  • تصویر کاربر اردلان پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    شوهر من 3 ساله که دیابت داره. مدتی است که صبح ها وقتی از خواب بیدار میشه، بالشتش پر از موست. آیا دیابت باعث ریزش مو میشه؟ تو رو خدا بگید برای من ظاهر شوهرم خیلی مهمه.
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام ،اقايان با توجه به سابقه خانوادگي و ژنتيك مستعد ريزش مو هستند ولي ديابت هم مي تونه باعث ريزش يا تشديد ريزش مو شود،با مراجعه به فوق غدد و معاينه مي تونن علت و درصورت دخالت داشتن ديابت درمان لازم رو دريافت كنند.
  • تصویر کاربر maryam پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام ، آقای دکتر من در ماه 5 بارداری هستم و تست غربالگری انجام داده ام و به من گفتند جنین هیچ مشکلی ندارد ولی در سونوگرافی که اخیرا انجام دادم دکتر من به چیزی مشکوک شد که از من خواست دو هفته دیگر مجدد به پیش او بروم تا دوباره سونو شوم. من دیابت بارداری دارم و میخواهم بدانم دیابت بارداری میتواند روی جنین تاثیر بگذارد یا نه و تا چه میزان خطرناک است؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام ،ديابت بارداري اگر كنترل نباشد و قندا بالا باشد مي تواند باعث عوارض در جنين باشد،در زمان بارداري به خاطر ديابت حتما تحت نظر فوق غدد باشيد.
  • تصویر کاربر حاجیلی پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با عرض سلام و خسته نباشید. پدر و مادر من دیابتی هستند و پدرم مدت هاست که انسولین تزریق میکند. 2 تا از خواهران من هم به این بیماری دچار شده اند. خواستم بدانم آیا امکان دارد من هم به دیابت مبتلا شوم.
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام ،ديابت تيپ دو از طريق خانوادگي مي تونه به ارث برسد ولي با مراجعه به موقع به فوق غدد و ازمايشات و دريافت توصيه هاي لازم مي شه روند رو به تعويق انداخت يا پيشگيري كرد.
  • تصویر کاربر ساره پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام. پسر من 15 سال دارد و 3 سال است که متوجه شدیم دیابت دارد. میخواهم بدانم دیابت درمان قطعی دارد؟ با توجه به سن کم پسرم میخواهم بدانم تا آخر عمر مجبوره با این بیماری سر کنه یا نه؟
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام در مورد فرزند شما قطعا ديابت تيپ يك دارد و اين ديابت فعلا درمان قطعي ندارد و كنترل ان با انسولين مي باشد،البته يه سري تحقيقات روي پيوند پانكراس انجام شده ولي هنوز نتيجه قطعي گرفته نشده است،ولي جاي اميدواري هست.
  • تصویر کاربر نورپاش پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خانم دکتر
    دخترم حدود ۲و نیم ساله که دیابت نوع یک داره مباحث زیادی تو اینترنت برای درمان قطعی وجود دارد که دستمون از همه کوتاه هست تو رو خدا اگه راه حل قطعی داره کمکمون کنید متشکرم
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۱۲ بهمن ۹۶( 11 ماه پیش)
      با سلام اين ديابت فعلا درمان قطعي ندارد و كنترل ان با انسولين مي باشد،البته يه سري تحقيقات روي پيوند پانكراس انجام شده ولي هنوز نتيجه قطعي گرفته نشده است،ولي جاي اميدواري هست.
درحال دریافت اطلاعات

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

پرسش از دکتر