ید درمانی چگونه انجام میشود + سوالاتی شایع درباره ی ید درمانی

ید رادیواکتیو برای درمان بیماری پرکاری و بزرگی تیروئید مورد استفاده قرار می گیرد، که یک راه درمانی کارآمد است. امروزه ید درمانی بیشتر از جراحی به عنوان اولین راه درمانی، مورد استفاده قرار می گیرد. 

ید رادیواکتیو، سلول های درون غده تیروئید را تخریب می کند، این اثر باعث کاهش حجم و اندازه ی غده تیروئید می شود. در ادامه به بررسی سوالاتی شایع پیرامون ید درمانی می پردازیم.

چه زمانی از ید درمانی استفاده میشود؟

  • به عنوان درمانی برای پرکاری غده تیروئید، همراه یا بدون درمان قبلی توسط داروهای ضدتیروئیدی، به خصوص در افرادی که پرکاری تیروئید ندولر سمی دارند.
  • ممکن است به عنوان خط اول درمانی در افرادی که بیماری گریوز دارند، استفاده شود.
  • وقتی درمان با داروهای ضدتیروئیدی، برای پرکاری غده تیروئیدی که سبب گریوز شده است، پاسخ ندهد.
  • برای کوچک کردن غده در هنگام گواتر (بزرگی تیروئید)

❗نکته: ید رادیواکتیو با غلظت بالا، برای درمان سرطان تیروئید استفاده می شود.

آیا ید درمانی بی خطر است؟

مطالعات گسترده ای در طی ۷۰ سال اخیر در کشورهای اروپایی و ایالات متحده انجام شده است. این مطالعات نشان داده اند که درمان با ید رادیواکتیو خطر سرطان را افزایش نمی دهد. میزان کم ید رادیواکتیوی که استفاده میشود به این معنی است که این درمان مانند مواجه شدن با میزان فراوانی اشعه که باعث سرطان تیروئید میشود، نیست.

آیا بچه دار شدن بعد از ید درمانی بی خطر است؟

بعد از درمان با ید رادیواکتیو مردان تا چهار ماه باید از پدر شدن خودداری کنند، و زنان نیز باید تا شش ماه از باردار شدن جلوگیری کنند. مرکز درمانی شما اطلاعات کاملی را در مورد این موضوع به شما میدهد. بعد از گذشت زمان ذکر شده هیچ مشکلی برای بچه دار شدن وجود ندارد و افراد میتوانند کودک سالمی را داشته باشند.

چه کسانی نباید از ید رادیواکتیو برای درمان استفاده کنند؟

در افراد زیر این درمان انجام نمیشود:

  • زنان باردار، ید رادیواکتیو از جفت عبور میکند و میتواند روی رشد غده تیروئید جنین اثر بگذارد.
  • زنان شیرده، ید رادیواکتیو از طریق شیر به نوزاد و تیروئید او منتقل میشود
  • هر شخصی که استفراغ میکند یا بی اختیاری ادرار دارد
  • بیمارانی که بیماری چشمی همزمان دارند (آسیب چشم در اثر بیماری گریوز)، زیرا ممکن است بیماری چشمی آن ها بدتر شود مگر اینکه قبل از آن، برای آن ها استروئید تجویز شود.

پرکاری غده تیروئید

اگر غده تیروئید خیلی پرکار باشد، ید رادیواکتیو میتواند سبب بالا رفتن شدید و خطرناک هورمون های تیروئید شود، که به این حالت طوفان تیروئیدی میگویند. در این صورت پزشک در مرحله ی نخست داروهای ضدتیروئیدی برای شما تجویز خواهد کرد تا پرکاری را کنترل کند و بعد از آن از ید رادیواکتیو استفاده می کند.

آیا ید درمانی عوارض جانبی دارد؟

بعضی اوقات غده تیروئید بعد از درمان، مقداری تحریک پذیر میشود. این حالت معمولا بعد از چند روز از بین می رود. یکی از عوارض طولانی مدت و شایع درمان با ید رادیواکتیو کم کاری تیروئید می باشد، پس مهم است که یک ماه بعد از درمان یک آزمایش خون هورمون های تیروئیدی بدهید که در صورت ایجاد این عارضه سریع تر با داروی لووتیروکسین درمان شوید.

 

اگر دچار بیماری چشمی در اثر پرکاری تیروئید هستید (حالتی که در بیماری گریوز به وجود می آید)، ممکن است با درمان ید رادیواکتیو بیماری چشمی شما تشدید شود (به خصوص در افراد سیگاری).

هر گونه علائم چشمی را به پزشک خود بگویید، تا ارزیابی کند که آیا به تیروئید شما مربوط است یا خیر. پزشک شما برای کاهش علائم شما توصیه هایی میکند، مانند درمان با قرص های استروئید، درمان اولیه با لووتیروکسین و قطع سیگار. معمولا این کارها بعد از مشورت با یک چشم پزشک انجام خواهند شد.

ید رادیواکتیو چگونه مصرف میشود؟

پزشک واجد شرایط میتواند برای شما ید رادیواکتیو تجویز کند. درمان شما در بیمارستان انجام میشود، اما لازم نیست که شما بستری شوید. قبل از شروع درمان نحوه ی انجام و اثرات آن به شما توضیح داده خواهد شد و رضایت شما برای شروع آن لازم است.

قرص ید درمانی

دارو به شکل کپسول به شما داده میشود که میتوانید با آب دهان یا یک نوشیدنی آن را ببلعید. در هنگام درمان باید غده تیروئید فعال باشد لذا به مدت یک هفته قبل و بعد از درمان باید از مصرف داروهای ضدتیروئید خودداری شود. پزشک زمان قطع داروهای شما را اعلام میکند و همچنین برای شروع دوباره ی داروها با شما صحبت می کند.

چه میزان مصرف دارو ایمن است؟

میزان ید رادیواکتیوی که برای کنترل پرکاری تیروئید استفاده میشود، میتواند بدون عوارض باشد، در صورتی که شغل شما با مواد رادیواکتیو مرتبط نباشد یا با موادی کار نکنید که اشعه ی رادیواکتیو روی آن ها تاثیر می گذارد، مانند کار در عکاسی.

 

بعد از درمان باید از تماس نزدیک با نوزادان، کودکان زیر پنج سال، زنان باردار و حیوانات خانگی خودداری کنید. به عنوان یه قانون کلی این مدت حدود دو تا سه هفته طول میکشد، اما مدت زمان آن وابسه به افراد نزدیک شما و میزان دارویی است که برای شما استفاده شده است.

مرکزی که در آن درمان شده اید، اطلاعات کامل تری به شما ارائه میکند. گزارشات اخیر نشان داده است افرادی که اخیرا ید رادیواکتیو دریافت کرده اند میتوانند باعث فعال شدن نمایشگرهای رادیواکتیو با اهداف امنیتی مانند فرودگاه ها و بندرگاه ها شوند، این اتفاق میتواند تا چهار ماه بعد از درمان رخ دهد. اگر شما میخواهید در این بازه ی زمانی سفر کنید، باید یک نامه از مرکز درمانی خود برای این موضوع بگیرید.

بعد از ید درمانی چه اتفاقی می افتد؟

پیگیری بعد از درمان با ید رادیواکتیو ضروری است. در بعضی موارد فقط یک دوره ی درمانی کافی نیست و حدود ۱۰ درصد افراد نیاز به دوزهای اضافه دارند. مشکلات اضافه ای به دلیل دوزهای اضافه به وجود نمی آید. بعضی از افرادی که درمان آنها موثر بوده است، نیاز دارند برای تکمیل درمان از داروهای ضدتیروئیدی استفاده کنند.

دریافت بیشتر از دو تا سه دوز درمانی، میتواند باعث کم کاری تیروئید شود. این عارضه ممکن است هر زمانی بعد از گذشت یک ماه از درمان رخ دهد، اما زمان متداول بروز آن در یک سال اول بعد از درمان است.

غده تیروئید

شما باید حدود چهار هفته بعد از درمان برای کنترل تیروئید، آزمایش خون بدهید، و همچنین هر یک تا سه ماه در سال اول درمان این کار را تکرار کنید. مهم است که حتی در صورت احساس خوب بودن این آزمایش را انجام دهید، زیرا ممکن است در مراحل اولیه علائمی نداشته باشید و بعد از گذشت زمان، اثرات بروز یابند.

بعد از آن باید برای آزمایش خون سالانه، یا هر زمانی که دچار علائم کم کاری تیروئید شدید به پزشک خود مراجعه کنید. درمان کم کاری تیروئید ساده است. لووتیروکسین، قرص حاوی تیروکسین، برای جایگزین کردن تیروکسینی که تیروئید شما قادر به ساختن آن نیست تجویز میشود.

ید درمانی در کودکان و نوجوانان

ید رادیواکتیو برای کودکان و نوجوانانی که دچار پرکاری تیروئید شده اند ایمن و بدون خطر است، اما معمولا به عنوان دومین درمان بعد از درمان با داروهای ضدتیروئید استفاده میشود، به خصوص در کودکان کم ن و سال تر.

مطالب دیگر

این موضوع روشن شده است که مشکلات تیروئید ریشه ی خانوادگی دارد و اگر فردی از خانواده دچار مشکلات تیروئیدی شد، بهتر است که بقیه ی اعضا به پزشک مراجعه کنند. اگر در مورد تیروئید سوالاتی دارید یا نگران هستید با پزشک یا متخصص غدد مشورت کنید.

 

دکتر اعظم عرفانی فر متخصص داخلی ، فوق تخصص غدد و دیابت در تهران

برای پرسش از دکتر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.


سیستم پرسش و پاسخ

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.
تصاویر پیوست امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر پریوش جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام دکتر خدا قوت
    مادرم 70 سالشونه دیابت دارن و انسولین میزنن الان 2 ماهی هست که درگیر سیاه شدن انگشتهای پاشون و قطع اونا هستن تا حالا 2تا از انگشتهاشون رو برداشتن منتهی امشب دیدیم تا مچ پاشون سیاه شده خیلی دارن عذاب میکشن الان باید چی کار کنیم اگه از مچ قطع کنیم بازم سیاه شه چی واقعا نگرانیم نمی دونیم باید چی کار کنیم ؟ خواهش می کنم راهنماییمون کنید
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
      با سلام ،بايد سونوگرافي كالر داپلر از نظرخونرساني داشته باشند و جتما بايد نزد جراح با تجربه در زمينه پاي ديابتي ببريد و حتما MRI قبل عمل از نظر عفونت داشته باشند ،چون بايد قبل از عمل و در ضمن عمل سطح استخوان عفوني رو به طور كامل برداشت كند و اگر خونرساني مختله شايد لازمه انژيو گرافي شود،هر كدوم از اينا كه كامل نباشد پروسه اين مي شه كه شما الان درگيرين و سطح درگيري افزايش مي يابد ،ضمنا قند بايد كاملا كنترل باشد و انتي بيوتيك مناسب هم دريافت كنند،در واقع درمان پاي ديابتي يك كار تيمي است.
  • تصویر کاربر kia جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلامم وخستهنباشید خدمت شما دیابت نوع ۲دارم حشیش وعرق ماریجوانا مصرف میکنم چقدر برام ضرر داره سیگارم میکشم اوونم زیاد .سی سالمه ۱۲۰کیلو وزن قد۱۹۳
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش)
  • تصویر کاربر نجیبه جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    خسته نباشید
    من بی حال وبی حس میشم مور مور شدن کمر ودست وپاها شبا اذیتم میکنه آب قند میخورم خوب میشه کم خونی مینورم
    لطفا راهنمایی کنید
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش)
  • تصویر کاربر حبیب جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام
    پدر من 89 سال سن دارد، سینه ی راستش متورم شده است، سونوگرافی داده ایم گفتند ضایعه ای دیده نمی شود اما چند روزی است گاهگاهی درد دارد و نوک پستانش سفت شده است لازم است یادآوری کنم داروی پروستات مصرف می کند : امنیک 40 و فیناستراید
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 10 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر محمد جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام پدرم حدود 70 سال دارد و دچار دیابت شده انگشتهای پاهاش زخم شدن و پاها دچار ورم شدیدی هستن تا بحال چند نمونه درمانهای شیمیایی و سنتی رو از قبیل عسل درمانی رو امتهان کرده بستری هم شده اما متاسفانه جواب نگرفتیم بعضی شبها بدن درد شدیدی میگیره به حدی که داد و فریاد میزنه و هیچ مسکنی ارومش نمیکنه ایا راه درمانی وجود داره؟ ممنونم از سایت خوبتون
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
      با سلام براي درمان پاي پدرتان حتما بايد به متخصص غدد و اگرلازم شد عفوني و جراح مراجعه كنيد،بايد حتما پايشان از نظر خونرساني و عفونت بررسي و كنترل شودو تحت نظرپزشك باشد نه طب سنتي،ضمنا بايد از نظر قند كاملا كنترل باشد وگرنه درمانها اثر لازم رو ندارند.
  • تصویر کاربر سیامک جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سِلام میخواستم بدونم دلیل اینکه بطور ناگهانی قند خون بالای ۱۰۷۵ شده چیست عوارض آن بر بیمار چیست وآیا میتوان دوباره به زندگی عادی برگردد
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
      با سلام علت شايع عدم مصرف دارو و علل تشديد كننده مثل عفونت ،سكته قلبي،و....مي تواند باشد.اگر ضايعه اي در قلب و مغز به جا نگذارد و به درستي درمان شود ،بله مي تواند به زندگي عادي برگردد.
  • تصویر کاربر رضا پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام ،
    اينجانب به تازگي متوجه قند خون 132 ناشتا ام شدم ، a1c خونم هم 7.3 گزارش شده و اين آزمايش براي همين ماه هست حدود دو هفته اي با تغيير رژيم و ورزش سطخح قند خونم حدود 95 تا 100 شده (با دستگاه تست خانگي)آيا احتمال داره بتونم به سلامت قبل ام برگردم ؟ ممنون مي شم راهنماييم كنيد .در خانواده مشكل ديابت داشته ايم و من شديدا نگرانم ممنونم.
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر صادق پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    باسلام.
    پدرم بیماری دیابت داره یک انگشتش رو برداشتن ولی چون از ته برنداشتن الان اون اندازه ای که مونده فاسد شده و عفونت کرده و انگشت بغلی هم کج شده بطرف داخل خواستم بدونم به نظرتون چاره چیه؟
    در ظمن تو شهرستان ما دکتر متخصص نداریم با تشکر
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
  • تصویر کاربر جودکی جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و عرض ادب من متاسفانه در سوالات در مورد ديابت نديدم آيا شما پاسخگو هستيد و سوالم اين است كه آيا آزمايش سي پيپتايد مي تواند نمايانگر ميزان انسولين در بدن باشد.
    دخترمن دیابت نوع یک دارد در ابتدا سی پیپتاید آن 0.6 و بعد از آن 1.2 و اکنون 1.7 می باشد اما متاسفانه قند خونش بالاست آیا این هورمون همزمان با هورمون انسولین ترشح نمی شوند و مکمل یکدیکر نیستند و هر آنچه انسولین ترشح گردد این هورمون نیز ترشح میگردد, آیا مقاومت سلول در جذب مقدار اندک انسولین نیز می تواند وجود داشته باشد. ممنون از راهنمایی و پاسختان
    1. تصویر کاربر جمعه ۳۱ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
      با سلام بله سطح سي پپتايد مي تواند به عنوان شاخصي از ترشح انسولين باشد ولي در مورد فرزند شما اين عدد هنوز بازگوكننده ترشح كافي انسولين نيست،و بله مقاومت به انسولين در سطح سلول هم مي تواند وجود داشته باشد.
  • تصویر کاربر elnaz پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام من یه سئوال دارم
    نامزدم از ۴سال قبل دیابت نوع ۱داره خودش خیلی لاغره چن روز قبل ک صحبت میکردیم بهم گفت که دکتر بهم گفته اگ شراب خوب پیدا کنی بخور برات خوبه منم واقعا خوشم نمیاد مشروب بخوره ینی اگ واقعا براش خوب باشه اجازه میدم الان دیگ نمیدونم چیکار کنم لطفا راهنماییم کنین
    1. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
    2. تصویر کاربر پنجشنبه ۲ فروردین ۹۷( 11 ماه پیش)
    3. نمایش سایر 1 پاسخ
درحال دریافت اطلاعات

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

پرسش از دکتر