ید درمانی چگونه انجام میشود + سوالاتی شایع درباره ی ید درمانی

ید رادیواکتیو برای درمان بیماری پرکاری و بزرگی تیروئید مورد استفاده قرار می گیرد، که یک راه درمانی کارآمد است. امروزه ید درمانی بیشتر از جراحی به عنوان اولین راه درمانی، مورد استفاده قرار می گیرد. 

ید رادیواکتیو، سلول های درون غده تیروئید را تخریب می کند، این اثر باعث کاهش حجم و اندازه ی غده تیروئید می شود. در ادامه به بررسی سوالاتی شایع پیرامون ید درمانی می پردازیم.

چه زمانی از ید درمانی استفاده میشود؟

  • به عنوان درمانی برای پرکاری غده تیروئید، همراه یا بدون درمان قبلی توسط داروهای ضدتیروئیدی، به خصوص در افرادی که پرکاری تیروئید ندولر سمی دارند.
  • ممکن است به عنوان خط اول درمانی در افرادی که بیماری گریوز دارند، استفاده شود.
  • وقتی درمان با داروهای ضدتیروئیدی، برای پرکاری غده تیروئیدی که سبب گریوز شده است، پاسخ ندهد.
  • برای کوچک کردن غده در هنگام گواتر (بزرگی تیروئید)

❗نکته: ید رادیواکتیو با غلظت بالا، برای درمان سرطان تیروئید استفاده می شود.

آیا ید درمانی بی خطر است؟

مطالعات گسترده ای در طی ۷۰ سال اخیر در کشورهای اروپایی و ایالات متحده انجام شده است. این مطالعات نشان داده اند که درمان با ید رادیواکتیو خطر سرطان را افزایش نمی دهد. میزان کم ید رادیواکتیوی که استفاده میشود به این معنی است که این درمان مانند مواجه شدن با میزان فراوانی اشعه که باعث سرطان تیروئید میشود، نیست.

آیا بچه دار شدن بعد از ید درمانی بی خطر است؟

بعد از درمان با ید رادیواکتیو مردان تا چهار ماه باید از پدر شدن خودداری کنند، و زنان نیز باید تا شش ماه از باردار شدن جلوگیری کنند. مرکز درمانی شما اطلاعات کاملی را در مورد این موضوع به شما میدهد. بعد از گذشت زمان ذکر شده هیچ مشکلی برای بچه دار شدن وجود ندارد و افراد میتوانند کودک سالمی را داشته باشند.

چه کسانی نباید از ید رادیواکتیو برای درمان استفاده کنند؟

در افراد زیر این درمان انجام نمیشود:

  • زنان باردار، ید رادیواکتیو از جفت عبور میکند و میتواند روی رشد غده تیروئید جنین اثر بگذارد.
  • زنان شیرده، ید رادیواکتیو از طریق شیر به نوزاد و تیروئید او منتقل میشود
  • هر شخصی که استفراغ میکند یا بی اختیاری ادرار دارد
  • بیمارانی که بیماری چشمی همزمان دارند (آسیب چشم در اثر بیماری گریوز)، زیرا ممکن است بیماری چشمی آن ها بدتر شود مگر اینکه قبل از آن، برای آن ها استروئید تجویز شود.

پرکاری غده تیروئید

اگر غده تیروئید خیلی پرکار باشد، ید رادیواکتیو میتواند سبب بالا رفتن شدید و خطرناک هورمون های تیروئید شود، که به این حالت طوفان تیروئیدی میگویند. در این صورت پزشک در مرحله ی نخست داروهای ضدتیروئیدی برای شما تجویز خواهد کرد تا پرکاری را کنترل کند و بعد از آن از ید رادیواکتیو استفاده می کند.

آیا ید درمانی عوارض جانبی دارد؟

بعضی اوقات غده تیروئید بعد از درمان، مقداری تحریک پذیر میشود. این حالت معمولا بعد از چند روز از بین می رود. یکی از عوارض طولانی مدت و شایع درمان با ید رادیواکتیو کم کاری تیروئید می باشد، پس مهم است که یک ماه بعد از درمان یک آزمایش خون هورمون های تیروئیدی بدهید که در صورت ایجاد این عارضه سریع تر با داروی لووتیروکسین درمان شوید.

 

اگر دچار بیماری چشمی در اثر پرکاری تیروئید هستید (حالتی که در بیماری گریوز به وجود می آید)، ممکن است با درمان ید رادیواکتیو بیماری چشمی شما تشدید شود (به خصوص در افراد سیگاری).

هر گونه علائم چشمی را به پزشک خود بگویید، تا ارزیابی کند که آیا به تیروئید شما مربوط است یا خیر. پزشک شما برای کاهش علائم شما توصیه هایی میکند، مانند درمان با قرص های استروئید، درمان اولیه با لووتیروکسین و قطع سیگار. معمولا این کارها بعد از مشورت با یک چشم پزشک انجام خواهند شد.

ید رادیواکتیو چگونه مصرف میشود؟

پزشک واجد شرایط میتواند برای شما ید رادیواکتیو تجویز کند. درمان شما در بیمارستان انجام میشود، اما لازم نیست که شما بستری شوید. قبل از شروع درمان نحوه ی انجام و اثرات آن به شما توضیح داده خواهد شد و رضایت شما برای شروع آن لازم است.

قرص ید درمانی

دارو به شکل کپسول به شما داده میشود که میتوانید با آب دهان یا یک نوشیدنی آن را ببلعید. در هنگام درمان باید غده تیروئید فعال باشد لذا به مدت یک هفته قبل و بعد از درمان باید از مصرف داروهای ضدتیروئید خودداری شود. پزشک زمان قطع داروهای شما را اعلام میکند و همچنین برای شروع دوباره ی داروها با شما صحبت می کند.

چه میزان مصرف دارو ایمن است؟

میزان ید رادیواکتیوی که برای کنترل پرکاری تیروئید استفاده میشود، میتواند بدون عوارض باشد، در صورتی که شغل شما با مواد رادیواکتیو مرتبط نباشد یا با موادی کار نکنید که اشعه ی رادیواکتیو روی آن ها تاثیر می گذارد، مانند کار در عکاسی.

 

بعد از درمان باید از تماس نزدیک با نوزادان، کودکان زیر پنج سال، زنان باردار و حیوانات خانگی خودداری کنید. به عنوان یه قانون کلی این مدت حدود دو تا سه هفته طول میکشد، اما مدت زمان آن وابسه به افراد نزدیک شما و میزان دارویی است که برای شما استفاده شده است.

مرکزی که در آن درمان شده اید، اطلاعات کامل تری به شما ارائه میکند. گزارشات اخیر نشان داده است افرادی که اخیرا ید رادیواکتیو دریافت کرده اند میتوانند باعث فعال شدن نمایشگرهای رادیواکتیو با اهداف امنیتی مانند فرودگاه ها و بندرگاه ها شوند، این اتفاق میتواند تا چهار ماه بعد از درمان رخ دهد. اگر شما میخواهید در این بازه ی زمانی سفر کنید، باید یک نامه از مرکز درمانی خود برای این موضوع بگیرید.

بعد از ید درمانی چه اتفاقی می افتد؟

پیگیری بعد از درمان با ید رادیواکتیو ضروری است. در بعضی موارد فقط یک دوره ی درمانی کافی نیست و حدود ۱۰ درصد افراد نیاز به دوزهای اضافه دارند. مشکلات اضافه ای به دلیل دوزهای اضافه به وجود نمی آید. بعضی از افرادی که درمان آنها موثر بوده است، نیاز دارند برای تکمیل درمان از داروهای ضدتیروئیدی استفاده کنند.

دریافت بیشتر از دو تا سه دوز درمانی، میتواند باعث کم کاری تیروئید شود. این عارضه ممکن است هر زمانی بعد از گذشت یک ماه از درمان رخ دهد، اما زمان متداول بروز آن در یک سال اول بعد از درمان است.

غده تیروئید

شما باید حدود چهار هفته بعد از درمان برای کنترل تیروئید، آزمایش خون بدهید، و همچنین هر یک تا سه ماه در سال اول درمان این کار را تکرار کنید. مهم است که حتی در صورت احساس خوب بودن این آزمایش را انجام دهید، زیرا ممکن است در مراحل اولیه علائمی نداشته باشید و بعد از گذشت زمان، اثرات بروز یابند.

بعد از آن باید برای آزمایش خون سالانه، یا هر زمانی که دچار علائم کم کاری تیروئید شدید به پزشک خود مراجعه کنید. درمان کم کاری تیروئید ساده است. لووتیروکسین، قرص حاوی تیروکسین، برای جایگزین کردن تیروکسینی که تیروئید شما قادر به ساختن آن نیست تجویز میشود.

ید درمانی در کودکان و نوجوانان

ید رادیواکتیو برای کودکان و نوجوانانی که دچار پرکاری تیروئید شده اند ایمن و بدون خطر است، اما معمولا به عنوان دومین درمان بعد از درمان با داروهای ضدتیروئید استفاده میشود، به خصوص در کودکان کم ن و سال تر.

مطالب دیگر

این موضوع روشن شده است که مشکلات تیروئید ریشه ی خانوادگی دارد و اگر فردی از خانواده دچار مشکلات تیروئیدی شد، بهتر است که بقیه ی اعضا به پزشک مراجعه کنند. اگر در مورد تیروئید سوالاتی دارید یا نگران هستید با پزشک یا متخصص غدد مشورت کنید.

 

دکتر اعظم عرفانی فر متخصص داخلی ، فوق تخصص غدد و دیابت در تهران

برای پرسش از دکتر روی لینک مشاوره پزشکی کلیک کنید.


سیستم پرسش و پاسخ

پیگیری سوال قبل

برای پیگیری پاسخ سوال خودتون و نمایش آن کد رهگیری خود را در این قسمت وارد کنید.

ثبت سوال جدید

برای ثبت پرسش خود از دکتر می توانید از این قسمت استفاده کنید.پاسخ شما تا 5روز از طریق پیامک و ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد.
امکان انتخاب تا ۵ تصویر وجود دارد. جهت انتخاب چندگانه کلید Ctrl را نگه دارید.
© همیارسیستم
  • تصویر کاربر محمدی سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۲۴( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام خسته نباشین
    مادر من یه چند ماهی هست قند خونش نرمال نیست . ناشتا صد و خرده ای میاد و غیر ناشتا گاهی صد و خرده ای و گاهی ۷۰ یا ۴۰ و... که از طریق پزشک عمومی قرص مصرف میکند .
    میخواستم بدونم رژیم خاصی یا داروی خاصی هست که بشه به حد نرمال برگرده یا باید قرصاشو دائم بخوره؟
    ممنون میشم کمکم کنین.
    1. تصویر کاربر سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۲۴( 4 ماه پیش)
  • تصویر کاربر عرب سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۲۴( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام پاي مامانم دو ماهه زخم شده انايبيوتيك سپيرو فلاكسسين ٥٠٠ مصرف ميكنه زخم هنوز باقي و درد داره ولي قرمزي كم شده بهتر شده ولي خوب نشده چه كار كنم اول تاول بود كه زخم شد
    1. تصویر کاربر سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۲۴( 4 ماه پیش)
  • تصویر کاربر Unknown سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۲۳( 4 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید
    ببخشید من 6ماهی میشه که پریودم مثل سابق نیست قبلا 5روز کاملا خونریزی داشتم و 2روز آخر لک میدیدم
    اما الان به موقع پریودم رو میشم و 1روز و نیم خونریزی تقریبا کمی دارم و بعدش فقط لک میبینم تا روز 5
    از طرفی تیرویید پر کار داشتم و 4ماهه دارو مصرف میکنم و از حالت پر کاری دراومده ولی پریودم تغییری نکرده آزمایش پرولاکتین و سونوگرافی رحم و تخمدان هم دادم و هیچ مشکلی نداشتم
    لازمه اینو بگم که از وقتی عقد کردم پریودم اینطور شد لطفا کمکم کنید
    1. تصویر کاربر سه شنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۷ ۱۱:۲۳( 4 ماه پیش)
  • تصویر کاربر وهاب یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۵:۰۸( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    درمان تکرر ادرار در بیمار دیابتی چگونه هست
    1. تصویر کاربر یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۵:۰۸( 5 ماه پیش)
      با سلام ابتدا بايد علت تكرر مشخص شود و سپس با توجه به علت زمينه اي درمان خاص خود صورت گيرد.چون تكرر در بيمار ديابتي مي تواند علل متعددي داشته باشد.
  • تصویر کاربر وهاب یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۵:۰۷( 5 ماه پیش) مشاهده پرسش
    آیا قارچ کامبوجا برای درمان دیابت تاثیری دارد
    1. تصویر کاربر یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۵:۰۷( 5 ماه پیش)
      با سلام درمانهاي گياهي بسياري ممكنه براي ديابت توصيه شود ولي هيچ كدام از اينها بر مبناي مطالعات مبتني بر شواهد نيست و توصيه نمي شود شايد مثل قرص هاي سينامون پلاس كه تركيب كروم و دارچين هست به عنوان مكمل در كنار داروهاي ديابت داده شود ولي جزء درمان هاي توصيه شده در گايد لاينهاي جهاني نيست.
  • تصویر کاربر سجاد یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۸:۳۰( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام و خسته نباشید خدمت شما. سجاد هستم 18 سال سن دارم و میشه گفت تقریبا چهار الی پنج ساله که مشکل بزرگی سینه رو دارم. پیش دو تا متخصص هم رفتم ایشون نظرشون این بود که با دارو قابل درمان نیست و حتما باید جراحی شه و ایناها... خواستم بپرسم کدوم روش از دو روش ذاکر بهتره و جراحیش کار جراح عمومیه یا نه جراح خاص خودشو داره؟؟!!
    با تشکر
    1. تصویر کاربر یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۸:۳۰( 6 ماه پیش)
      با سلام ژنيكو ماستي معمولا در اقايان مي تونه در سن بلوغ ايجاد شود و برطرف مي شود واي اگه پايدار ماند و بافت فيبروزه تشكيل داد ديكه به درمان دارويي پاسخ نمي دهد بهتره از همكاران غدد مشورت بخواهيد اگه معتقد بودند كه قابل درمان دارويي نيست جهت جراحي به جراح برست يا پلاستيك مراجعه كنيد.
  • تصویر کاربر نسيم یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۸:۲۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    سلام و وقت بخير حضور شما.سرال من در خصوص سرطان تيروئيد هرتل سل هست.اينكه خطرناك هست؟مشخصات فرد مبتلا:آقايي در سال ٨٨ با ٢٣ سال سن مبتلا شدند.كل تيروئيد جراحي شد و بعدشم يد درماني شدند.سال ٩٢ مجدد جراحي شدند و يه سري توده ها تو گلو روئت شده بود.لطفا كمكم كنيد.واقعا با جست و جوي اينترنتي به جواب قطعي نرسيدم.طول عمر اين بيماران چطور هست؟جايي خوندم كه صرف نظر از نوع آناپلاستيك اين سرطان مشكلي براي بيمار ايجاد نميكنه و طول عمر طبيعي داره.البته ايشون مادرشون هم سال ٩٣ به دليل كانسر پاپيلري جراحي شدند.ممنون بابت وقتي كه صرف ميكنيد
    1. تصویر کاربر یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۸:۲۷( 6 ماه پیش)
      با سلام خوشبختانه سرطان هاي پاپيلري تيروييد جزء كانسرهاي خوب هستند و پاسخ خوبي به درمان مي دهند طول عمرشان هم معمولا شبيه افراد نرمال هست ولي بدون داشتن دقيق اطلاعات و جواب پاتولوژي و ماركرهاي ازمايشگاهي در مورد اين فرد خاص و طول عمر نمي تونم اظهار نظر كنم از پزشكشان كه تو جريان بيماري هستند سوال بفرماييد.
  • تصویر کاربر مژگان جمعه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۶:۰۷( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    با سلام خدمت شما من زني ٣٧ ساله هستم يك فرزند دارم مدتي است حالم خوش نيست و حس ميكنم تعادل ندارم حدود ٢.٥ ماه هم پريود نشدم ازمايش دادم fsh من ٧٦ بود عكس از ازمايش ميفرستم و انتي بادي هم حدود ١٧٩ به دكتر زنان مراجعه كردم گفت احتمال يائسگي زودرس وجود دارد دو تا پروزسترون زدم بعد ٩ روز پريود شدم اما خيلي كم و سبك به طوري كه فقط در حد لكه بود اما درد در كمر و دلم دارم دكتر جان توروخدا كمكم كنيد من چه مشكلي دارم ما از نظر ارثي هم در خانواده مان مشكل يائسگي زودرس نداشتيم ممكنه بخاطر مشكل غدد باشه ؟ اگر ممكنه بيام منو ويزيت كنين ممنونم
    1. تصویر کاربر جمعه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۱۶:۰۷( 6 ماه پیش)
      با سلام باتوجه به ازمايشات و شرح حال احتمال يايسگي زودرس مي تونه مطرح باشه ولي بايد مجدد ازمايش بديد و معاينه شويد تا تاييد نهايي شود و بعد از اون حتما بايد براتون درمان شروع شود.بهتره توسط يكي از همكاران غدد ويزيت شويد.در يك معتبر مجددا FSH چك شود.
  • تصویر کاربر بختیاری سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۲۲:۵۰( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    مادرم 58 سالشه حدود یکماهه متوجه شدیم دیابت داره - قندش رو 750 بود که بیمارستان با انسولین قندش رو پایین آوردن الان قند ناشتاش رو 100 الی 130 هستش بعد از غذا هم تا حدود 170 الی 180 - اما عصرها قندش به حدود 200 الی 300 میرسه - با اینکه هم تحرک داره هم پرهیز غذایی علتش چی میتونه باشه ؟؟؟؟؟ روزی دوبار تزریق انسولین داره صبح 8 واحد رگولار 16 واحد انسولین شیری - عصر هم 6 واحد رگولار و 12 واحد شیری - لطفا راهنماییم کنید
    1. تصویر کاربر سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۲۲:۵۰( 6 ماه پیش)
      با سلام قطعا براي اين مشكل تحت نظر پزشك هستند بايد حتما يك چارت قند ٤تا٥نوبته به مدت چند روز چك كنيد و به رويت پزشك برسانيد احتمال زياد مادر شما به انسولين ظهر هم نياز دارند.كاش با توجه به اينكه تازه تشخيص داده شده است همكار محترم از قلم هاي انسولين تجويز مي كردند.
  • تصویر کاربر ز سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۲۲:۴۸( 6 ماه پیش) مشاهده پرسش
    روی سینه من جوشهایی وجود دارن که وقتی میخارونم خونی میشه ایا مربوط به سرطان سینه میشه
    1. تصویر کاربر سه شنبه ۴ اردیبهشت ۱۳۹۷ ۲۲:۴۸( 6 ماه پیش)
      با سلام اينها ربطي به سرطان ندارد ولي با توجه به سن(كه سن شما رو نمي دونم)فرد بايد به طور دوره اي حود را معاينه كند و اگه در حال حاضر نگران هستيد بايد توسط يك پزشك معاينه شويد تا نظر قطعي رو خدمتتون بگه.
درحال دریافت اطلاعات

ممکن است شما دوست داشته باشید بیشتر از نویسنده

پرسش از دکتر